Güneş Sistemi ötesinde bugüne kadar 6 binden fazla ötegezegen keşfeden bilim dünyası, Dünya benzeri kayalık yapıdaki gezegenlerin kalıcı bir atmosfere sahip olup olmadığını uzun süredir kanıtlayamıyordu. Saygın bilim dergisi Science’ta yayımlanan yeni bir araştırma, insanlığa sadece 49 ışık yılı mesafede konumlanan “süper Dünya” sınıfındaki LHS 1140b gezegeninin uzaya helyum gazı sızdırdığını ortaya koydu. Elde edilen bu kritik bulgu, söz konusu gezegenin milyarlarca yıllık zorlu süreçlerin ardından bile atmosferini korumayı başardığının en somut kanıtı oldu.
YILDIZ RÜZGÂRLARINA DİRENEN YENİ ADAY
Kayalık gezegenlerin etrafındaki ince gaz tabakalarını tespit etmek, bağlı oldukları yıldızların kör edici parlaklığı nedeniyle bugüne kadar neredeyse imkânsızdı. Araştırmacılar bu engeli aşmak için daha sönük olan M-cüce yıldız sistemlerine yönelmiş, ancak popüler TRAPPIST-1 sisteminde bile atmosfere dair hiçbir iz bulunamamıştı. Bu durum, genç yıldızların güçlü radyasyon rüzgârlarıyla gezegen atmosferlerini tamamen yok ettiği teorisini güçlendiriyordu. Ancak Harvard Üniversitesi’nden gezegen bilimci Collin Cherubim’in geliştirdiği gelişmiş bilgisayar modeli, LHS 1140b’nin yoğun yapısı sayesinde ağır gazları alt katmanlarda tutarken üst atmosferindeki helyumu uzaya kaçırdığını öngördü ve çalışmalar bu noktaya yoğunlaştı.
MAGELLAN TELESKOPLARI TARİHİ SİNYALİ YAKALADI
Geliştirilen teorik modeli test etmek isteyen uzmanlar, Şili’de bulunan 6,5 metrelik Magellan teleskoplarına entegre edilen yüksek çözünürlüklü spektrometreyi kullandı. 2024 yılındaki gözlemlerde, LHS 1140b adlı gezegen yıldızının önünden geçtiği esnada, kızılötesi dalga boyundaki yıldız ışığında helyum emilimine bağlı net bir azalma saptandı. İlginç bir şekilde, bir yıl sonra tekrarlanan gözlemlerde bu sinyalin kaybolması, atmosfer kaçışının sabit değil değişken bir yapıda olduğunu gösterdi. Montreal Üniversitesi’nden astronom Rene Doyon, yıldızların da benzer sinyaller üretebileceğini ancak bu durumun tam geçiş anına denk gelmesinin tesadüf olamayacak kadar değerli olduğunu belirterek keşfin önemini vurguladı.
YAŞAM FORMUNU DESTEKLEME İHTİMALİ YÜKSEK
LHS 1140b, bilim insanlarının uzun süredir radarına takılan en gizemli ötegezegenlerden biri olarak biliniyor. Gezegenin hafif hidrojen yerine alt katmanlarında azot ve karbondioksit gibi daha ağır gazları barındırma ihtimali, yüzeyde bir sera etkisi yaratarak sıvı suyun varlığına zemin hazırlayabileceğini gösteriyor. Bu senaryonun kesinleşmesi durumunda LHS 1140b, insanlığın evrendeki yeni evi olmaya en güçlü aday haline gelecek. Bu tarihi keşif, James Webb Uzay Teleskobu (JWST) başta olmak üzere dev gözlemevlerinin önümüzdeki dönemde bu gezegene kilitlenmesi için en büyük motivasyon kaynağı oldu.
